Meningen over de zorg

De zorg is een sector die vaak in het nieuws is. Iedereen heeft er wel een mening over. Het moet zus en zo. Of dit en dat moet veranderen. Lees de krant. Luister op recepties en bijeenkomsten. En iedereen lijkt een expert. Het is net als met voetbal. Iedereen heeft er 'verstand' van.

Mensen die werken in die sector worden er soms moedeloos van. Sommigen hebben er geen zin meer in om zich telkens te moeten verdedigen. Anderen balen van het feit dat veel meningen en visies van 'goede stuurlui aan de wal' soms slaan als een tang op een varken.

Zo is de vaak besproken werkdruk, zo blijkt, niet alleen een kwestie van geld en management, zoals veel discussies ons willen doen geloven. Ook de toenemende mondigheid van patiënten is daar debet aan. Mensen willen steeds meer zorg, willen steeds meer inspraak, willen steeds meer aandacht, willen steeds vaker een tweede, derde en soms zelfs vierde opinie. Enzovoort.

Tel daarbij op dat er ook steeds meer zorgvragen zijn (onder ander door de vergrijzing en de toenemende stroom klachten gerelateerd aan onze collectieve ongezonde levensstijl) en je hoeft geen hoogleraar te zijn om te snappen dat dat tijdsdruk en stress oplevert.

Er lijken ook allerlei misverstanden de ronde te doen over vermeende kwalijke praktijken van management en leiding. De verzakelijking, zo is het algemeen gehoorde geluid, doet afbreuk aan de zorg en maakt het werk minder uitdagend. De zorg zou er onder te leiden hebben.

Doch veel werkers in de zorg zijn juist blij met veel 'bedrijfsmatige oplossingen' die het werk aanmerkelijk veraangenamen. Doelmatige managers die leren te managen in plaats van alles steeds zelf te willen doen, blijken voor velen wel degelijk een verademing. En planning en structuur zijn volgens velen aanmerkelijk beter dat de continu stress en brandjesblus mentaliteit van vroeger. Coaching on the job, waar professionals elkaar 'best practices' leren evenzo. En de intrede van rationaliteit, budgettering en dergelijke kent zeker voorbeelden waar het uit de hand loopt, maar aanmerkelijk meer voorbeelden waar er collectief een besef is ontstaan van besparing en zuinig omgaan met schaarse middelen.

Ook de quasi ondernemers avonturen van enkele bestuurders, die menen vele miljoenen te moeten uitgeven om tegemoet te komen aan hun persoonlijke ambities, hebben veel kwaad bloed gezet bij al die managers en professionals die wel gezond en verstandig omgaan met de aan hen toevertrouwde middelen. Maar ja, leg dat maar eens uit op een verjaardagsfeestje, als net de actualiteiten rubrieken het 'hele schandaal' weer breed hebben uitgesponnen, en je je als professional in de zorg voor de zoveelste keer weer moet verantwoorden.

Veel uitval in de zorg is daarom ook gerelateerd aan het continu moeten opboksen tegen het negatieve imago dat er telkens maar ingehamerd lijkt te worden. En dat doet afbreuk aan al die inzet, liefde en toewijding die tienduizenden elke dag weer leveren om zieke mensen beter te maken of te verzorgen, hulp te bieden aan hen die het nodig hebben, en ons collectief willen bijstaan bij onze pijntjes en problemen.

Door dat alles lijkt er ook een toenemende vraag naar coachen in de zorg te ontstaan. Zowel als een soort stress counseling voor werkers die onder dit alles lijden, alsmede voor management en professionals die de mouwen willen opstropen en zich niet willen laten kisten. Die ontwikkeling is natuurlijk mooi voor coaches, maar geeft toch eigenlijk wel te denken.

Bij deze steek ik daarom graag een hart onder de riem bij al diegenen die elke dag hard werken om ons landje gezond te maken en houden. En ik vertrouw er zondermeer op dat zij beter snappen hoe de vork in de steel zit dan al die duizenden met 'een eigen mening'.